W polskim porządku prawnym rozwód bez orzekania o winie stanowi najprostszy, najszybszy i najmniej konfliktowy sposób rozwiązania małżeństwa. W wielu przypadkach możliwe jest jego przeprowadzenie bez konieczności przesłuchiwania świadków. Warto poznać zalety tego rozwiązania oraz etapy postępowania rozwodowego bez orzekania o winie – krok po kroku.
Czym jest rozwód bez orzekania o winie?
Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każdy z małżonków może wystąpić z pozwem o rozwód, jeżeli nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, obejmujący:
- ustanie więzi emocjonalnej,
- ustanie współżycia fizycznego,
- zaprzestanie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego,
- i stan ten utrzymuje się co najmniej przez sześć miesięcy.
Rozwód bez orzekania o winie to najczęściej spotykana forma rozwodu w Polsce. W toku tego postępowania sąd nie rozstrzyga, który z małżonków ponosi winę za rozpad małżeństwa. Przyczyny rozwodu są tożsame z tymi, które uzasadniają rozwód z orzekaniem o winie – jednak nie są one przedmiotem analizy sądu.
Wystarczające jest wykazanie tzw. pozytywnych przesłanek rozwodowych i brak przeszkód prawnych (tzw. przesłanek negatywnych), jak np. dobro wspólnych małoletnich dzieci.
Etapy rozwodu bez orzekania o winie
Procedura rozwodowa bez orzekania o winie przebiega zazwyczaj w sposób uproszczony. Niezbędne jest przedłożenie odpisu zupełnego aktu małżeństwa. Zaleca się skorzystanie z usług adwokata specjalizującego się w sprawach rozwodowych – w celu prawidłowego sporządzenia pozwu rozwodowego.
- złożenie pozwu rozwodowego do sądu okręgowego,
- założenie konta w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych,
- oczekiwanie na odpowiedź strony pozwanej,
- wyznaczenie terminu rozprawy rozwodowej.
W większości przypadków sąd poprzestaje na przesłuchaniu małżonków – dowód z przesłuchania stron ma charakter obligatoryjny. Przesłuchanie świadków nie jest wymagane, jeśli strony nie posiadają wspólnych małoletnich dzieci.
Uzasadnienie pozwu o rozwód bez orzekania o winie
Uzasadnienie pozwu powinno koncentrować się wyłącznie na wykazaniu, że doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Niewskazane jest eksponowanie emocji lub obszernych opisów konfliktów. Warto zatem powierzyć sporządzenie pozwu adwokatowi rozwodowemu, który przygotuje dokumenty w sposób profesjonalny i zgodny z wymogami proceduralnymi.
W pozwie należy także wskazać:
- ustrój majątkowy obowiązujący w trakcie trwania małżeństwa,
- dane dotyczące wspólnych dzieci,
- ewentualne wcześniejsze postępowania sądowe,
- sytuację opiekuńczo-wychowawczą i materialną stron.
Czy możliwy jest wspólny pozew rozwodowy?
Polskie prawo nie przewiduje możliwości złożenia wspólnego pozwu o rozwód. Jednakże małżonkowie mogą współdziałać i ustalić jednolite stanowisko w sprawie. W praktyce często jedno z nich składa pozew, a drugie nie kwestionuje jego treści.
Adwokat może przygotować kompleksową dokumentację, obejmującą:
- pozew rozwodowy,
- odpowiedź na pozew,
- porozumienie małżeńskie,
- porozumienie wychowawcze dotyczące dzieci.
Alimenty a rozwód bez orzekania o winie
W toku rozwodu bez orzekania o winie sąd obligatoryjnie orzeka o alimentach na rzecz małoletnich dzieci. Alimenty na małżonka przysługują jedynie w razie wystąpienia stanu niedostatku i na wniosek zainteresowanej strony.
Wysokość alimentów uzależniona jest od:
- usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej (dziecka lub małżonka),
- możliwości zarobkowych i majątkowych osoby zobowiązanej – nie tylko rzeczywistych dochodów.
Nie istnieje ani dolna, ani górna granica świadczenia alimentacyjnego, a ich zasądzenie wymaga wykazania każdej z przesłanek w sposób szczegółowy.
Rozwód a podział majątku wspólnego
Sąd może orzec o podziale majątku wspólnego małżonków w wyroku rozwodowym, o ile nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. Taki podział jest ekonomicznie korzystny i czasowo efektywny.
W podziale majątku uwzględnia się wyłącznie składniki aktywów – takie jak nieruchomości, środki finansowe, przedsiębiorstwa, pojazdy. Długi nie podlegają podziałowi – nie istnieje możliwość orzeczenia sądowego podziału np. kredytu hipotecznego.
Możliwe jest również wcześniejsze ustanowienie rozdzielności majątkowej – przed lub w trakcie postępowania rozwodowego.
Koszty rozwodu bez orzekania o winie
Opłaty sądowe związane z rozwodem to:
- opłata od pozwu – 600 zł,
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł,
- opłata za odpis wyroku – 20 zł.
Koszty reprezentacji przez adwokata są uzależnione od zakresu sprawy i jej stopnia skomplikowania. Wpływają na nie dodatkowe kwestie, takie jak alimenty, kontakty z dziećmi, ustalenie miejsca ich zamieszkania, czy podział majątku.
Całościowy koszt rozwodu bez orzekania o winie, uwzględniając honorarium adwokata, może wynosić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.
Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?
Postępowanie rozwodowe bez orzekania o winie zazwyczaj trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. Czas oczekiwania na rozprawę wynosi średnio około kilku miesięcy i zależy od obłożenia danego sądu i sędziego prowadzącego sprawę. Bywają jednak przypadki, że może to wszystko trwać o wiele dłużej. Przed rozpoczęciem sprawy skonsultuj się z prawnikiem z Płocka wyspecjalizowanym w prawie rodzinnym.